بهترين غذا براي بدن

علت جوشاندن تن ماهي به نوعي باكتري كشنده بر مي گردد. اين باكتري خطرناك كلسترديوم بوتولنيوم نام دارد. البته خود اين باكتري به خودي خود باعث بروز بيماري و مرگ نمي شود بلكه سمي كه از تجمع آنها توليد مي گردد بسيار خطرناك بوده و يك گرم از آن براي كشتن ۱۰ ميليون نفر كافي است! بنابراين به نظر مي رسد كه اگر پيش از مصرف خريد كنسرو تن ماهي را نجوشانيد با يك پديده بسيار خطرناك مواجه هستيد.

ساختار تن ماهي، روغن و مواد به كار رفته در ساخت آن به گونه اي است كه آن را بسيار حساس كرده است. يعني اگر چنان چه در شرايط مناسب و در يك مكان ايده آل نگهداري نشود مي تواند به سرعت فاسد شود. فاسد شدن تن ماهي همانا و فعاليت باكتري كلسترديوم بوتولنيوم همانا. در واقع فساد تن ماهي شرايط مناسب براي رشد اين باكتري را فراهم كرده و يك سم مهلك به نام بوتوليسم توليد مي كند.

هنگامي كه شخصي جوشاندن تن ماهي را فراموش كرده و يا ناديده بگيرد ممكن است دچار نوعي مسموميت شديد با نام بوتوليسم گردد. بوتوليسم نوعي فلج كلي اعضاي بدن بوده و تمامي جوارح را درگير كرده و از كار مي اندازد. البته اين اتفاق ممكن است خيلي كم پيش آمده و تن ماهي كه مصرف مي كنيد شرايط توليد و نگهداري درستي داشته باشد و هيچ گونه آلودگي نداشته باشد. اما بهرحال عقل سليم حكم مي كند كه همواره جانب احتياط رعايت شود.

بوتوليسم علائم متعددي همچون دل درد، ضعف در بينايي، عدم توانايي بلع غذا و حتي صداي تو دماغي دارد. متاسفانه افرادي كه دچار اين نوع مسموميت شوند معمولا شانس زيادي براي درمان ندارند. اين يعني اينكه با يك سستي در جوشاندن تن ماهي ممكن است ريسك كرده و جان خود و اطرافيانتان را به خطر بيندازيد. متاسفانه با وجود تاكيد فراوان بر جوشاندن تن ماهي يا هر نوع كنسرو ديگر باز هم شاهد حوادث ناگواري هستيم كه بر اثر مسموميت بوتوليسم رخ مي دهد.

بنابراين اكيدا توصيه مي شود پيش از مصرف جوشاندن تن ماهي را هرگز فرامش نكنيد. هيچ وقت تنها از روي شكل ظاهري و سالم بودن قوطي تن درباره سالم بودن مواد داخل آن نيز قضاوت نكنيد. حتي به تاريخ انقضاي آن نيز خيلي اعتماد نكنيد، زيرا ممكن است به دليل شرايط نامناسب نگهداري تن ماهي پيش از زمان انقضاي قيد شده بر روي آن  دچار فساد و سم بوتوليسم شده باشد.

بوتوليسم تنها مسموميتي نيست كه عدم جوشاندن تن ماهي مي تواند ايجاد كند. زيرا يك تن ماهي نجوشيده ممكن است باعث بيماري هاي ديگري همچون اسهال، استفراغ و دل درد شديد شود. با وجود آنچه گفته شد به نظر مي رسد هرگز نبايد بر سر جوشاندن تن ماهي پيش از مصرف ريسك كنيد. زيرا اين ريسك مي تواند بسيار خطرناك بوده و منجر به مرگ شود.

خوشبختانه تمامي تن ماهي كنسرو شده اي كه در ايران توليد مي شوند در شرايطي كامل نرمال و بهداشتي تهيه مي شوند. تقريبا ورود باكتري بوتوليسم به داخل آنها غير ممكن است اما با اين وجود بهتر است كه جهت اطمينان بيشتر پيش از مصرف قوطي كنسرو را به مدت ۲۰ دقيقه در آب بجوشانيد. همچنين به تاريخ انقضا و ظاهر قوطي تن نيز توجه كنيد. قوطي تن نبايد زنگ زده يا بادكرده باشد.

جوشاندن تن ماهي چه تاثيري بر باكتري هاي بيماري زا دارد؟

بر اساس آنچه كه در قسمت قبل گفته شد دريافتيم كه پيش از مصرف بايد تن ماهي را به مدت بيست دقيقه بجوشانيم. اما شايد اين سوال ايجاد شده باشد كه جوشاندن چه تاثيري بر روي باكتري هاي مولد مسموميت بوتوليسم دارد. پاسخ اين سوال برمي گردد به حرارت زيادي كه در اثر جوشاندن تن ماهي در آب ايجاد مي شود. در حقيقت باكتري ها بر اثر عوامل مختلفي ممكن است از بين بروند.

برخي از باكتري ها در اثر سرما از بين رفته و برخي ديگر را بايد با حرارت زياد از بين برد. كلسترديم بوتولنيوم جز باكتري هاي دسته دوم مي باشد. اين عامل مضر بيماري زا در برابر حرارت بالا ضعيف بوده و از بين مي رود. بنابراين چنان چه تن ماهي آلوده باشد با جوشاندن مي توان خطر مرگ آوري آن را از بين برد. البته بايد تاكيد كنيم جوشاندن تن ماهي فاسد آن را مناسب خوردن نمي كند اما حداقل احتمال ابتلا به مسموميت شديد بوتوليسم را كاهش مي دهد.

اگر تمامي شرايط را سنجيديد و تن ماهي را جوشانديد اما باز هم متوجه شديد كه تن بوي غير متعارفي دارد و يا اينكه مزه خوبي ندارد باز هم از مصرف آن خودداري كنيد. در چنين حالتي شايد دچار بوتوليسم نشويد اما قطعا مشكلات ديگري ممكن است برايتان به وجود بيايد.